{"id":585,"date":"2016-02-15T17:57:23","date_gmt":"2016-02-15T16:57:23","guid":{"rendered":"https:\/\/vegetravel.wordpress.com\/?p=585"},"modified":"2016-02-15T17:57:23","modified_gmt":"2016-02-15T16:57:23","slug":"matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/","title":{"rendered":"Besakih's mother and the unplanned Ngaben"},"content":{"rendered":"

January 14th\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

The plan for January 14th changed several times. The original plan was to wake up very early and head to the temple.\u00a0Pura Lempuyang<\/strong>. I'd read that it's best to arrive around 7 a.m., as there are 1,700 steps to climb. In an air-conditioned building, this isn't an easy task, so imagine climbing in the intense sun and blistering heat. We'd already visited several temples, with several more important ones still to come, so we started wondering if it was worth going to this one as well. My knee isn't in the best shape, so walking up so many stairs could make me sick. Besides, the ascent alone takes about three hours (according to one guide, even five!) and the descent about two. That's half a day. Our driver said we wouldn't lose much if we skipped it. The decision was made.\u00a0<\/span><\/p>\n

I decided to go to Pura Besakih<\/strong> The Mother of Temples, the most important temple in Bali. We left after 9:00 AM and had about 45 km to cover, which in Bali translates to a minimum of 1.5 hours of driving. After about half an hour, passing through one of the many villages, I noticed a traditional sedan chair. This signaled Ngaben! This is a cremation ceremony, which I wanted to see, but the dates aren't usually listed at tourist information. Of course, I wanted to stay and see it. The problem was that the ceremony was supposed to start at 12:30 PM, and it wasn't even 10:00 AM. After a quick discussion with the driver, we decided to rush to Besakih, see what we had to see, and then rush back. The planned Trunyan Village would have to wait until the next day.\u00a0<\/span><\/p>\n

Already during the drive, it became clear that our plan was overly optimistic, as we still had a long way to go. The narrow roads wouldn't allow for much speed, making it difficult to keep up. I'd almost gotten used to the idea of missing Ngaben, but our driver was determined to keep his client happy. He accelerated, and I was glad I had seat belts. It was already certain we wouldn't be able to turn around by 12:30, but the driver said we'd make it just in time for the cremation, missing the body through town.\u00a0<\/span><\/p>\n

In total, the drive to Mother Besakih took us about two hours. At least in the car, I had time to refresh my knowledge about the temple, or rather, the temple complex. It consists of 22 individual temples, which began to be built in the 14th century and were later added to. Its location is truly picturesque, lying at the foot of the sacred Mount Agung (or rather, volcano), at an altitude of about 1,000 meters above sea level. In 1963, the volcano erupted, claiming many lives and causing much destruction, but leaving Mother Besakih virtually undamaged. This reinforced the Balinese belief that it was a sacred site, and therefore, it was spared the volcano.\u00a0<\/span><\/p>\n

Despite its beauty and uniqueness, it's not a particularly touristy place, perhaps because of the sheer number of scams and the perceived inhospitability of outsiders. I found this information in a guidebook, so I was extra cautious from the moment I stepped out of the car. As it turned out, I was rightly so.\u00a0<\/span><\/p>\n

The first step was buying tickets, a simple affair. I wasn't expecting any surprises here, but then a rather unfriendly man told us to sign a book, which, in addition to our name and country, also included a place for a "donation," which they were determined to collect. It took me a few minutes to argue that I wanted to buy a ticket, period. Our driver, who generally didn't want to get involved in such situations, helped us. I understood him; I'd leave, he'd stay and take other customers to the place, so I didn't want any unpleasantness. I got my ticket, but they tried to rip me off again. The man said that despite my long skirt, I needed a sarong, which he would then tie for me. Okay, I just bought a ticket; in all the previous temples, sarongs were loaned free of charge. He tied it for me. I was just starting to walk away when he started calling after me, "One dollar." I took off my sarong and almost threw it at him; I really don't like being pulled over. It turned out, of course, that I didn't even need a sarong!\u00a0<\/span><\/p>\n

Well, I had a moment to calm down. From the parking lot, you have to walk uphill a bit, quite a long way, especially if you're in a hurry. There are scooters offering rides, for a fee, of course, but I preferred to walk rather than deal with the scammers again.\u00a0<\/span><\/p>\n

At the next entrance, we were greeted by a very nice gentleman who asked for our tickets. We showed him, and instead of giving them back, he started talking about the need for a guide, that he could show us around, etc. That's when we realized the gentleman didn't even work there and wasn't checking tickets. Another spike in blood pressure; I knew there would be a lot of them that day.\u00a0<\/span><\/p>\n

We continued on our way to the temple, and once we reached it, the vultures approached us again, trying to convince us we needed a guide. They showed us a sign that admission was only for Hindus. I'd read about that too, and indeed, there was a sign. Not every temple was accessible, and we respected that, of course, but we had the right to stay within the complex. It turned out I'd underestimated my opponent. Another guy approached us, this time very friendly, and said yes, we could move around the temple grounds, just not everywhere. He pointed out the direction we should go. We thanked him and started heading in that direction. Then the same guy called out to us, saying we couldn't go there, that we had to go around. So we started going a different way, and he called out to us again, saying we were going the wrong way. This happened several times until we realized he was deliberately misleading us and wanted us to feel lost and in need of a guide! We almost succeeded. Out of curiosity, we asked how much the dubious pleasure of being guided by such a pleasant fellow would cost. 70,000 IDR. We didn't pay, we went sightseeing on our own, this time ignoring him, but before leaving, I couldn't resist commenting. I said I was shocked and surprised. The Balinese consider themselves very religious, the Besakih Temple is the most important temple in Bali, how could they have the audacity and conscience to lie and rip people off in this sacred place. He muttered something about guarding these holy places from infidels, but we both knew that this had nothing to do with faith and were simply con artists.\u00a0<\/span><\/p>\n

After all this hassle, there was very little time left for sightseeing. We took a quick look at the temples and, quite without regret, moved on.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

\"DSC01352\"\"DSC01281\"\"DSC01286\"\"DSC01298\"\"DSC01320\"\"DSC01312\"\"DSC01323\"\"DSC01337\"\"DSC01347\"\"DSC01350\"\"DSC01353\"\"DSC01354\"<\/p>\n

We didn't have the best time; I already knew we wouldn't be able to see the entire ceremony, but I was hoping for at least a fragment. The trip back also took longer than planned, reaching the village around 2:00 p.m., an hour and a half after the ceremony was scheduled to begin. The body had already been removed, but our driver had learned where it would be cremated. We made it in a flash. The Balinese don't mind tourists attending ceremonies, but just in case, we asked if we could stay. We were given permission to both attend and take photos.<\/span><\/p>\n

A few more words about ngaben. As I mentioned, it's a ceremony of cremation and the transfer of the deceased to the next life. Interestingly, cremation isn't always performed on a "fresh" body. It's a very expensive event, and sometimes the family has to save up for it for several years. During this time, the body is buried, and once the family has the funds, it's unearthed and prepared for ngaben. The date of the ceremony is not random; the Balinese always consult with a priest, who selects the appropriate day. On the day of the ceremony, the body is placed in a coffin, which is then placed in a special sarcophagus resembling a buffalo (Lembu) or a temple (Wadah), made of wood and paper. The prepared body is then carried to the cremation site. The procession goes through the entire village, taking neither the straightest nor the shortest route, winding between streets to confuse and evade evil spirits. Unfortunately, I missed this stage, but I made it to the next part. When I arrived, the body was still "whole," and preparations for the cremation were still underway. I sat down with the rest of the "audience"\u2014the villagers, family, and friends of the deceased\u2014and waited for the climax. The family was still saying their goodbyes, and the priest and "staff" appeared. They inserted a huge metal rod, which I assumed would breathe fire and aid in the burning. After a few minutes, it began. The body was set on fire, a strange sensation, even stranger when the smoke from the corpse began to blow over us. No one was impressed; it's normal for the Balinese. After 20 minutes, people began to disperse; only immediate family remained. I didn't wait any longer; I had had enough excitement. I was curious, however, what would happen next, what they would do with what was left. My reliable driver explained: the ashes are collected in a box and transported to the ocean. There, they scatter them and release them to nature. He also told me that in the past they only used wood and the ceremony took a very long time, but now they use these metal flamethrowers, which speed up the process a lot.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"DSC01357\"\"DSC01464\"\"DSC01363\"\"DSC01367\"\"DSC01372\"\"DSC01465\"\"DSC01376\"\"DSC01401\"\"DSC01404\"\"DSC01412\"\"DSC01468\"\"DSC01408\"\"DSC01469\"\"DSC01454\"<\/p>\n

The day culminated with a trip to the market to buy fruit. I was surprised by the prices of fruit in Asia, not only in Indonesia but also earlier in Malaysia. They're more expensive than in Poland! And I have to say, they don't taste all that great. Admittedly, it wasn't fruit season, but still...<\/span><\/p>\n

\"DSC01472\"\"DSC01476\"\"DSC01480\"\"DSC01487\"\"DSC01493\"\"DSC01501\"\"DSC01502\"\"DSC01503\"\"DSC01520\"\"DSC01533\"\"DSC01535\"\"IMG_7710\"\"IMG_7717\"\"IMG_7721\"\"IMG_7727\"<\/p>\n

I can't wait for the next day, and I'm also feeling a little anxious. I'm going to explore the least touristy place in Bali!<\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

14 stycznia\u00a0 Plan na 14 stycznia kilkukrotnie ulega\u0142 zmianie. Pierwotny plan zak\u0142ada\u0142 bardzo wczesn\u0105 pobudk\u0119 i wyjazd do \u015bwi\u0105tyni\u00a0Pura Lempuyang. Wyczyta\u0142am, \u017ce najlepiej przyjecha\u0107 tam ko\u0142o godziny 7 rano, poniewa\u017c do pokonania jest 1700 schod\u00f3w. W klimatyzowanym budynku nie jest to \u0142atwe zadanie, wi\u0119c teraz sobie wyobra\u017acie wspinanie si\u0119 w najwi\u0119kszym s\u0142o\u0144cu i potwornym upale. Ju\u017c zaliczy\u0142y\u015bmy kilka \u015bwi\u0105ty\u0144, kilka wa\u017cnych jeszcze przed nami, wi\u0119c zacz\u0119\u0142y\u015bmy my\u015ble\u0107 czy jest sens jecha\u0107 i do tej. Moje kolano nie jest w najlepszym stanie wi\u0119c spacer po tylu schodach mog\u0142abym odchorowa\u0107, poza tym na samo wej\u015bcie trzeba przeznaczy\u0107 oko\u0142o 3 godzin (wed\u0142ug jednego przewodnika nawet 5!) na zej\u015bcie oko\u0142o 2. Razem daje nam to p\u00f3\u0142 dnia. Nasz kierowca powiedzia\u0142 \u017ce nie stracimy za wiele je\u015bli j\u0105 opu\u015bcimy. Decyzja zapad\u0142a.\u00a0 Postanowi\u0142am jecha\u0107 do Pura\u00a0Besakih czyli Matki \u015awi\u0105ty\u0144, najwa\u017cniejszej \u015bwi\u0105tyni na Bali. Wyjechali\u015bmy po 9 i do pokonania mieli\u015bmy oko\u0142o 45 km, co na Bali przek\u0142ada si\u0119 na minimum 1,5 godziny jazdy.\u00a0Po oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny jazdy, przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez jedn\u0105 z wielu wsi zauwa\u017cy\u0142am tradycyjn\u0105 lektyk\u0119. Sygnalizowa\u0142o to Ngaben! Jest to ceremonia kremacji\u00a0kt\u00f3r\u0105\u00a0chcia\u0142am zobaczy\u0107 ale ich daty raczej nie s\u0105 podawane w informacji turystycznej. Oczywi\u015bcie chcia\u0142am zosta\u0107 i to zobaczy\u0107. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce ceremonia mia\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 o 12:30 a nie by\u0142o nawet 10. Po szybkim przedyskutowaniu z kierowc\u0105 ustalili\u015bmy \u017ce p\u0119dzimy do Besakih, tam szybko ogl\u0105damy co mamy ogl\u0105dn\u0105\u0107 i p\u0119dem wracamy. Planowane Trunyan Village musi poczeka\u0107 do nast\u0119pnego dnia.\u00a0 Ju\u017c w trakcie jazdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasz plan by\u0142 zbyt optymistyczny bo kawa\u0142ek drogi zosta\u0142 do przejechania, na w\u0105skich drogach si\u0119 za bardzo nie przyspieszy i ci\u0119\u017cko b\u0119dzie si\u0119 wyrobi\u0107. Ju\u017c prawie oswoi\u0142am si\u0119 z my\u015bl\u0105 \u017ce nie zobacz\u0119 Ngaben ale nasz kierowca by\u0142 zdeterminowany \u00a0\u017ceby klient by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy. Doda\u0142 gazu, zacz\u0119\u0142am si\u0119 cieszy\u0107 \u017ce mam pasy. To \u017cedo 12:30 nie obr\u00f3cimy by\u0142o ju\u017c pewne, ale kierowca powiedzia\u0142 \u017ce zd\u0105\u017cymy na sam\u0105 kremacj\u0119, przegapimy z cia\u0142em przez miasteczko.\u00a0 W sumie droga do Matki Besakih zaj\u0119\u0142a nam oko\u0142o 2 godziny, przynajmniej w samochodzie mia\u0142am czas sobie od\u015bwie\u017cy\u0107 informacje na temat \u015bwi\u0105tyni a raczej kompleksu \u015bwi\u0105tynnego. Sk\u0142ada si\u0119 z 22 pojedynczych \u015bwi\u0105ty\u0144,\u00a0kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 ju\u017c w XIV wieku i by\u0142y p\u00f3\u017aniej dobudowywane. Jej po\u0142o\u017cenie jest naprawd\u0119 malownicze, le\u017cy u st\u00f3p \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry (a raczej wulkanu) Agung, na wysoko\u015bci oko\u0142o 1000 m n.p.m. W 1963 by\u0142a erupcja tego wulkanu, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 wiele istniej i dokona\u0142 wielu zniszcze\u0144, ale praktycznie nie uszkodzi\u0142 Matki Besakih. To utwierdzi\u0142o Balijczyk\u00f3w w przekonaniu, \u017ce jest to miejsce \u015bwi\u0119te i dlatego zosta\u0142o oszcz\u0119dzone przez wulkan.\u00a0 Mimo swojego pi\u0119kna i wyj\u0105tkowo\u015bci, nie jest to miejsce specjalnie oblegane przez turyst\u00f3w, mo\u017ce dlatego \u017ce strasznie tam oszukuj\u0105 i nie jest to miejsce przyjazne dla obcych. Znalaz\u0142am tak\u0105 informacj\u0119 w przewodniku wi\u0119c od samego wyj\u015bcia z samochodu by\u0142am super ostro\u017cna. Jak si\u0119 zaraz mia\u0142o okaza\u0107, bardzo s\u0142usznie.\u00a0 Pierwszym etapem by\u0142 zakup bilet\u00f3w, prosta sprawa, tutaj nie spodziewa\u0142am si\u0119 niespodzianek, a jednak, jaki\u015b ma\u0142o sympatyczny pan kaza\u0142 nam najpierw wpisa\u0107 si\u0119 do ksi\u0119gi, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz imienia i kraju by\u0142o miejsce na „datek” kt\u00f3ry bardzo chcieli wyegzekwowa\u0107. Kilka minut zaj\u0119\u0142o mi wyk\u0142\u00f3cenie si\u0119, \u017ce ja chc\u0119 kupi\u0107 bilet i kropka. Pom\u00f3g\u0142 nam nasz kierowca, kt\u00f3ry og\u00f3lnie nie chcia\u0142 si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w takie sytuacje. Rozumiem go, ja wyjad\u0119, on zostanie i b\u0119dzie jeszcze wozi\u0142 innych klient\u00f3w w to miejsce wi\u0119c nie chce nieprzyjemno\u015bci. Lewo dosta\u0142am bilet, znowu chcieli mnie naci\u0105gn\u0105\u0107. Pan powiedzia\u0142, \u017ce mimo d\u0142ugiej sp\u00f3dnicy musz\u0119 mie\u0107 sarong kt\u00f3ry mi zaraz zawi\u0105\u017ce. Ok, w\u0142a\u015bnie kupi\u0142am bilet, we wszystkich poprzednich \u015bwi\u0105tyniach sarong by\u0142 wypo\u017cyczany za darmo. Pan mi zawi\u0105za\u0142, ju\u017c zacz\u0119\u0142am odchodzi\u0107 jak zacz\u0105\u0142 za mn\u0105 wo\u0142a\u0107, one dolar. \u015aci\u0105gn\u0119\u0142am sarong i prawie nim w niego cisn\u0119\u0142am, bardzo nie lubi\u0119 jak si\u0119 mnie pr\u00f3buje naci\u0105gn\u0105\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie, \u017ce sarongu nawet nie potrzebuj\u0119!\u00a0 No nic, mia\u0142am chwil\u0119 \u017ceby och\u0142on\u0105\u0107, od parkingu trzeba i\u015b\u0107 kawa\u0142ek pod g\u00f3r\u0119, ca\u0142kiem spory kawa\u0142ek, zw\u0142aszcza jak si\u0119 komu\u015b spieszy. Je\u017cd\u017c\u0105 skutery kt\u00f3re proponuj\u0105 podw\u00f3zk\u0119, odp\u0142atnie oczywi\u015bcie, ale wola\u0142am ju\u017c si\u0119 przej\u015b\u0107 ni\u017c znowu u\u017cera\u0107 z naci\u0105gaczami.\u00a0 Przy kolejnym wej\u015bciu przywita\u0142 nas ca\u0142kiem mi\u0142y pan, kt\u00f3ry poprosi\u0142 o bilety. Pokaza\u0142y\u015bmy mu a on zamiast nam je odda\u0107 zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 o konieczno\u015bci posiadania przewodnika, \u017ce mo\u017ce nas oprowadzi\u0107 itp. Wtedy si\u0119 zorientowa\u0142y\u015bmy, \u017ce ten pan wcale tam \u00a0nie pracuje i wcale nie sprawdza bilet\u00f3w. Kolejny skok ci\u015bnienia, ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce tego dnia b\u0119dzie ich wiele.\u00a0 Posz\u0142y\u015bmy dalej, po dotarciu pod \u015bwi\u0105tynie, znowu podesz\u0142y do nas s\u0119py,\u00a0pr\u00f3buj\u0105c wm\u00f3wi\u0107, \u017ce potrzebujemy przewodnika. Pokazali nam napis, \u017ce wst\u0119p jest tylko dla wyznawc\u00f3w hinduizmu. O tym te\u017c czyta\u0142am, faktycznie napis jest, faktycznie nie do ka\u017cdej \u015bwi\u0105tyni mo\u017cna wej\u015b\u0107, i to oczywi\u015bcie respektowa\u0142y\u015bmy, ale na terenie kompleksu mia\u0142y\u015bmy prawo przebywa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie doceni\u0142am przeciwnika. Podszed\u0142 do nas kolejny kole\u015b, tym razem bardzo sympatyczny, powiedzia\u0142, \u017ce tak, mo\u017cemy si\u0119 porusza\u0107 po terenie \u00a0\u015bwi\u0105tyni, tylko nie wsz\u0119dzie, wskaza\u0142 drog\u0119 gdzie mamy i\u015b\u0107. Podzi\u0119kowa\u0142y\u015bmy i zacz\u0119\u0142y\u015bmy zmierza\u0107 w tym kierunku, po czym ten sam kole\u015b nas zawo\u0142a\u0142, \u017ce tam nie mo\u017cemy, \u017ce musimy i\u015b\u0107 naoko\u0142o, zacz\u0119\u0142y\u015bmy wi\u0119c i\u015b\u0107 inn\u0105 drog\u0105 a on znowu nas wo\u0142a, \u017ce \u017ale idziemy. Powt\u00f3rzy\u0142o si\u0119 do kilka razy, dop\u00f3ki nie uzmys\u0142owi\u0142y\u015bmy sobie, \u017ce kole\u015b nas celowo wprowadza w b\u0142\u0105d, i chce \u017ceby\u015bmy poczu\u0142y si\u0119 zagubione i potrzebuj\u0105ce przewodnika! Prawie si\u0119 uda\u0142o, z ciekawo\u015bci zapyta\u0142y\u015bmy ile by kosztowa\u0142a ta w\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 bycia oprowadzonej przez takiego przyjemniaczka. 70,000 IDR. Nie zap\u0142aci\u0142y\u015bmy, posz\u0142y\u015bmy zwiedza\u0107 same, tym razem ignoruj\u0105c go ale przed odej\u015bciem nie mog\u0142am\u00a0si\u0119 powstrzyma\u0107 od komentarza. Powiedzia\u0142am \u017ce jestem zszokowana i zaskoczona, Balijczycy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za bardzo religijnych, \u015bwi\u0105tynia Besakih jest najwa\u017cniejsz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 na Bali, jak w tym \u015bwi\u0119tym dla siebie miejscu maj\u0105 czelno\u015b\u0107 i sumienie ok\u0142amywa\u0107 i naci\u0105ga\u0107 ludzi. Co\u015b odb\u0105kn\u0105\u0142 o pilnowaniu\u00a0tych \u015bwi\u0119tych miejsc przed niewiernymi, oboje jednak wiedzieli\u015bmy, \u017ce z wiar\u0105 to nie ma nic wsp\u00f3lnego i s\u0105 po prostu naci\u0105gaczami.\u00a0 Po tych wszystkich perturbacjach zosta\u0142o bardzo ma\u0142o czasu na zwiedzanie. Rzuci\u0142y\u015bmy okiem na \u015bwi\u0105tynie i ca\u0142kiem bez \u017calu pojechali\u015bmy dalej.\u00a0 Czas mieli\u015bmy nienajlepszy, wiedzia\u0142am ju\u017c \u017ce na ca\u0142\u0105 ceremoni\u0119 nie ma szans ale mia\u0142am nadziej\u0119 \u00a0chocia\u017c\u00a0na fragment. Podr\u00f3\u017c w drug\u0105 stron\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119\u0142a wi\u0119cej ni\u017c planowali\u015bmy, do wioski dotarli\u015bmy oko\u0142o 14, p\u00f3\u0142torej godziny po planowanym rozpocz\u0119ciu ceremonii. Cia\u0142o ju\u017c zosta\u0142o wyniesione ale nasz kierowca dowiedzia\u0142 si\u0119 gdzie b\u0119dzie spalone. Rzutem na ta\u015bm\u0119 zd\u0105\u017cyli\u015bmy. Balijczycy nie maj\u0105 nic przeciwko \u017ceby tury\u015bci uczestniczyli w ceremoniach ale na wszelki wypadek zapytali\u015bmy si\u0119 czy mo\u017cemy zosta\u0107. Dosta\u0142y\u015bmy pozwolenie zar\u00f3wno na obecno\u015b\u0107 jak i robienie zdj\u0119\u0107. Jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o ngaben. Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, jest to ceremonia kremacji zw\u0142ok oraz przeniesienia zmar\u0142ego w inne \u017cycie. Co ciekawe, nie zawsze kremuje si\u0119 „\u015bwie\u017ce” zw\u0142oki. Jest to bardzo kosztowne wydarzenie i czasami rodzina musi zbiera\u0107 na ni\u0105 kilka lat. W tym czasie zw\u0142oki s\u0105 zakopywane, a kiedy rodzina ju\u017c b\u0119dzie mia\u0142a fundusze, odkopywane i przygotowywane na ngaben. Dzie\u0144 ceremonii nie jest przypadkowy, Balijczycy zawsze konsultuj\u0105 si\u0119 z kap\u0142anem, kt\u00f3ry wyznacza odpowiedni dzie\u0144. W dzie\u0144 ceremonii, cia\u0142o zostaje z\u0142o\u017cone w trumnie, kt\u00f3ra z kolei zostaje z\u0142o\u017cona w specjalnym sarkofagu przypominaj\u0105cym bawo\u0142a (Lembu), lub \u015bwi\u0105tyni\u0119 (Wadah), i jest zrobiona z drewna i papieru. Tak przygotowane zw\u0142oki s\u0105 przenoszone na miejsce kremacji. Procesja idzie przez ca\u0142\u0105 wiosk\u0119, nie najprostsz\u0105 i najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105, klucz\u0105 mi\u0119dzy uliczkami \u017ceby zmyli\u0107 i zgubi\u0107 z\u0142e duchy.Ten etap niestety przegapi\u0142am, ale zd\u0105\u017cy\u0142am na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Jak dotar\u0142am zw\u0142oki jeszcze by\u0142y „ca\u0142e”, ca\u0142y czas trwa\u0142y przygotowania do podpalenia. Zasiad\u0142am z reszt\u0105 „publiczno\u015bci”, czyli mieszka\u0144cami wioski, rodzin\u0105 i znajomymi zmar\u0142ego i czeka\u0142am na punkt kulminacyjny. Jeszcze rodzina si\u0119 \u017cegna\u0142a, pojawi\u0142 si\u0119 kap\u0142an i „obs\u0142uga”. W\u0142o\u017cyli ogromny, metalowy pr\u0119t, kt\u00f3ry jak si\u0119 domy\u015bla\u0142am mia\u0142 zion\u0105\u0107 ogniem i pom\u00f3c w spaleniu. Po kilku minutach zacz\u0119\u0142o si\u0119. Podpalono zw\u0142oki, dziwne uczucie, jeszcze dziwniejsze kiedy dym ze zw\u0142ok zacz\u0105\u0142 na nas wia\u0107. Na nikim nie zrobi\u0142o to wra\u017cenia, dla Balijczyk\u00f3w to normalne. Po 20 minutach ludzie zacz\u0119li si\u0119 rozchodzi\u0107, zosta\u0142a tylko najbli\u017csza rodzina, ja ju\u017c te\u017c nie czeka\u0142am do ko\u0144ca, wystarczy\u0142o mi wra\u017ce\u0144. Ciekawa by\u0142am jednak co dalej, co robi\u0105 z tym co zosta\u0142o. M\u00f3j niezawodny kierowca wyja\u015bni\u0142 mi: ot\u00f3\u017c prochy s\u0105 zbierane do pude\u0142eczka, przewo\u017cone nad ocean. Tam je rozsypuj\u0105 i oddaj\u0105 naturze. Powiedzia\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kiedy\u015b u\u017cywano jedynie drewna i ceremonia trwa\u0142a bardzo d\u0142ugo, teraz si\u0119 wspomagaj\u0105 tymi metalowymi miotaczami ognia, kt\u00f3re bardzo przyspieszaj\u0105 proces.\u00a0 Zwie\u0144czeniem dnia by\u0142 wypad na targ w celu zakupu owoc\u00f3w.\u00a0W Azji zaskoczy\u0142y mnie ceny owoc\u00f3w, nie tylko w Indonezji, ale te\u017c wcze\u015bniej, w Malezji. S\u0105 dro\u017csze ni\u017c w Polsce! I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce wcale w smaku nie s\u0105 takie rewelacyjne. Co prawda to nie by\u0142 sezon na owoce ale mimo wszystko… Ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 nast\u0119pnego dnia, czuj\u0119 te\u017c lekki niepok\u00f3j. Jad\u0119 zwiedza\u0107 najmniej turystyczne miejsce na Bali!  <\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2169,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[75,99,120,121],"class_list":["post-585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-indonezja","tag-kremacja","tag-ngaben","tag-pura-besakih","tag-pura-lempuyang"],"yoast_head":"\nMatka Besakih i nieplanowany Ngaben -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"14 stycznia\u00a0 Plan na 14 stycznia kilkukrotnie ulega\u0142 zmianie. Pierwotny plan zak\u0142ada\u0142 bardzo wczesn\u0105 pobudk\u0119 i wyjazd do \u015bwi\u0105tyni\u00a0Pura Lempuyang. Wyczyta\u0142am, \u017ce najlepiej przyjecha\u0107 tam ko\u0142o godziny 7 rano, poniewa\u017c do pokonania jest 1700 schod\u00f3w. W klimatyzowanym budynku nie jest to \u0142atwe zadanie, wi\u0119c teraz sobie wyobra\u017acie wspinanie si\u0119 w najwi\u0119kszym s\u0142o\u0144cu i potwornym upale. Ju\u017c zaliczy\u0142y\u015bmy kilka \u015bwi\u0105ty\u0144, kilka wa\u017cnych jeszcze przed nami, wi\u0119c zacz\u0119\u0142y\u015bmy my\u015ble\u0107 czy jest sens jecha\u0107 i do tej. Moje kolano nie jest w najlepszym stanie wi\u0119c spacer po tylu schodach mog\u0142abym odchorowa\u0107, poza tym na samo wej\u015bcie trzeba przeznaczy\u0107 oko\u0142o 3 godzin (wed\u0142ug jednego przewodnika nawet 5!) na zej\u015bcie oko\u0142o 2. Razem daje nam to p\u00f3\u0142 dnia. Nasz kierowca powiedzia\u0142 \u017ce nie stracimy za wiele je\u015bli j\u0105 opu\u015bcimy. Decyzja zapad\u0142a.\u00a0 Postanowi\u0142am jecha\u0107 do Pura\u00a0Besakih czyli Matki \u015awi\u0105ty\u0144, najwa\u017cniejszej \u015bwi\u0105tyni na Bali. Wyjechali\u015bmy po 9 i do pokonania mieli\u015bmy oko\u0142o 45 km, co na Bali przek\u0142ada si\u0119 na minimum 1,5 godziny jazdy.\u00a0Po oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny jazdy, przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez jedn\u0105 z wielu wsi zauwa\u017cy\u0142am tradycyjn\u0105 lektyk\u0119. Sygnalizowa\u0142o to Ngaben! Jest to ceremonia kremacji\u00a0kt\u00f3r\u0105\u00a0chcia\u0142am zobaczy\u0107 ale ich daty raczej nie s\u0105 podawane w informacji turystycznej. Oczywi\u015bcie chcia\u0142am zosta\u0107 i to zobaczy\u0107. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce ceremonia mia\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 o 12:30 a nie by\u0142o nawet 10. Po szybkim przedyskutowaniu z kierowc\u0105 ustalili\u015bmy \u017ce p\u0119dzimy do Besakih, tam szybko ogl\u0105damy co mamy ogl\u0105dn\u0105\u0107 i p\u0119dem wracamy. Planowane Trunyan Village musi poczeka\u0107 do nast\u0119pnego dnia.\u00a0 Ju\u017c w trakcie jazdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasz plan by\u0142 zbyt optymistyczny bo kawa\u0142ek drogi zosta\u0142 do przejechania, na w\u0105skich drogach si\u0119 za bardzo nie przyspieszy i ci\u0119\u017cko b\u0119dzie si\u0119 wyrobi\u0107. Ju\u017c prawie oswoi\u0142am si\u0119 z my\u015bl\u0105 \u017ce nie zobacz\u0119 Ngaben ale nasz kierowca by\u0142 zdeterminowany \u00a0\u017ceby klient by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy. Doda\u0142 gazu, zacz\u0119\u0142am si\u0119 cieszy\u0107 \u017ce mam pasy. To \u017cedo 12:30 nie obr\u00f3cimy by\u0142o ju\u017c pewne, ale kierowca powiedzia\u0142 \u017ce zd\u0105\u017cymy na sam\u0105 kremacj\u0119, przegapimy z cia\u0142em przez miasteczko.\u00a0 W sumie droga do Matki Besakih zaj\u0119\u0142a nam oko\u0142o 2 godziny, przynajmniej w samochodzie mia\u0142am czas sobie od\u015bwie\u017cy\u0107 informacje na temat \u015bwi\u0105tyni a raczej kompleksu \u015bwi\u0105tynnego. Sk\u0142ada si\u0119 z 22 pojedynczych \u015bwi\u0105ty\u0144,\u00a0kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 ju\u017c w XIV wieku i by\u0142y p\u00f3\u017aniej dobudowywane. Jej po\u0142o\u017cenie jest naprawd\u0119 malownicze, le\u017cy u st\u00f3p \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry (a raczej wulkanu) Agung, na wysoko\u015bci oko\u0142o 1000 m n.p.m. W 1963 by\u0142a erupcja tego wulkanu, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 wiele istniej i dokona\u0142 wielu zniszcze\u0144, ale praktycznie nie uszkodzi\u0142 Matki Besakih. To utwierdzi\u0142o Balijczyk\u00f3w w przekonaniu, \u017ce jest to miejsce \u015bwi\u0119te i dlatego zosta\u0142o oszcz\u0119dzone przez wulkan.\u00a0 Mimo swojego pi\u0119kna i wyj\u0105tkowo\u015bci, nie jest to miejsce specjalnie oblegane przez turyst\u00f3w, mo\u017ce dlatego \u017ce strasznie tam oszukuj\u0105 i nie jest to miejsce przyjazne dla obcych. Znalaz\u0142am tak\u0105 informacj\u0119 w przewodniku wi\u0119c od samego wyj\u015bcia z samochodu by\u0142am super ostro\u017cna. Jak si\u0119 zaraz mia\u0142o okaza\u0107, bardzo s\u0142usznie.\u00a0 Pierwszym etapem by\u0142 zakup bilet\u00f3w, prosta sprawa, tutaj nie spodziewa\u0142am si\u0119 niespodzianek, a jednak, jaki\u015b ma\u0142o sympatyczny pan kaza\u0142 nam najpierw wpisa\u0107 si\u0119 do ksi\u0119gi, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz imienia i kraju by\u0142o miejsce na „datek” kt\u00f3ry bardzo chcieli wyegzekwowa\u0107. Kilka minut zaj\u0119\u0142o mi wyk\u0142\u00f3cenie si\u0119, \u017ce ja chc\u0119 kupi\u0107 bilet i kropka. Pom\u00f3g\u0142 nam nasz kierowca, kt\u00f3ry og\u00f3lnie nie chcia\u0142 si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w takie sytuacje. Rozumiem go, ja wyjad\u0119, on zostanie i b\u0119dzie jeszcze wozi\u0142 innych klient\u00f3w w to miejsce wi\u0119c nie chce nieprzyjemno\u015bci. Lewo dosta\u0142am bilet, znowu chcieli mnie naci\u0105gn\u0105\u0107. Pan powiedzia\u0142, \u017ce mimo d\u0142ugiej sp\u00f3dnicy musz\u0119 mie\u0107 sarong kt\u00f3ry mi zaraz zawi\u0105\u017ce. Ok, w\u0142a\u015bnie kupi\u0142am bilet, we wszystkich poprzednich \u015bwi\u0105tyniach sarong by\u0142 wypo\u017cyczany za darmo. Pan mi zawi\u0105za\u0142, ju\u017c zacz\u0119\u0142am odchodzi\u0107 jak zacz\u0105\u0142 za mn\u0105 wo\u0142a\u0107, one dolar. \u015aci\u0105gn\u0119\u0142am sarong i prawie nim w niego cisn\u0119\u0142am, bardzo nie lubi\u0119 jak si\u0119 mnie pr\u00f3buje naci\u0105gn\u0105\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie, \u017ce sarongu nawet nie potrzebuj\u0119!\u00a0 No nic, mia\u0142am chwil\u0119 \u017ceby och\u0142on\u0105\u0107, od parkingu trzeba i\u015b\u0107 kawa\u0142ek pod g\u00f3r\u0119, ca\u0142kiem spory kawa\u0142ek, zw\u0142aszcza jak si\u0119 komu\u015b spieszy. Je\u017cd\u017c\u0105 skutery kt\u00f3re proponuj\u0105 podw\u00f3zk\u0119, odp\u0142atnie oczywi\u015bcie, ale wola\u0142am ju\u017c si\u0119 przej\u015b\u0107 ni\u017c znowu u\u017cera\u0107 z naci\u0105gaczami.\u00a0 Przy kolejnym wej\u015bciu przywita\u0142 nas ca\u0142kiem mi\u0142y pan, kt\u00f3ry poprosi\u0142 o bilety. Pokaza\u0142y\u015bmy mu a on zamiast nam je odda\u0107 zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 o konieczno\u015bci posiadania przewodnika, \u017ce mo\u017ce nas oprowadzi\u0107 itp. Wtedy si\u0119 zorientowa\u0142y\u015bmy, \u017ce ten pan wcale tam \u00a0nie pracuje i wcale nie sprawdza bilet\u00f3w. Kolejny skok ci\u015bnienia, ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce tego dnia b\u0119dzie ich wiele.\u00a0 Posz\u0142y\u015bmy dalej, po dotarciu pod \u015bwi\u0105tynie, znowu podesz\u0142y do nas s\u0119py,\u00a0pr\u00f3buj\u0105c wm\u00f3wi\u0107, \u017ce potrzebujemy przewodnika. Pokazali nam napis, \u017ce wst\u0119p jest tylko dla wyznawc\u00f3w hinduizmu. O tym te\u017c czyta\u0142am, faktycznie napis jest, faktycznie nie do ka\u017cdej \u015bwi\u0105tyni mo\u017cna wej\u015b\u0107, i to oczywi\u015bcie respektowa\u0142y\u015bmy, ale na terenie kompleksu mia\u0142y\u015bmy prawo przebywa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie doceni\u0142am przeciwnika. Podszed\u0142 do nas kolejny kole\u015b, tym razem bardzo sympatyczny, powiedzia\u0142, \u017ce tak, mo\u017cemy si\u0119 porusza\u0107 po terenie \u00a0\u015bwi\u0105tyni, tylko nie wsz\u0119dzie, wskaza\u0142 drog\u0119 gdzie mamy i\u015b\u0107. Podzi\u0119kowa\u0142y\u015bmy i zacz\u0119\u0142y\u015bmy zmierza\u0107 w tym kierunku, po czym ten sam kole\u015b nas zawo\u0142a\u0142, \u017ce tam nie mo\u017cemy, \u017ce musimy i\u015b\u0107 naoko\u0142o, zacz\u0119\u0142y\u015bmy wi\u0119c i\u015b\u0107 inn\u0105 drog\u0105 a on znowu nas wo\u0142a, \u017ce \u017ale idziemy. Powt\u00f3rzy\u0142o si\u0119 do kilka razy, dop\u00f3ki nie uzmys\u0142owi\u0142y\u015bmy sobie, \u017ce kole\u015b nas celowo wprowadza w b\u0142\u0105d, i chce \u017ceby\u015bmy poczu\u0142y si\u0119 zagubione i potrzebuj\u0105ce przewodnika! Prawie si\u0119 uda\u0142o, z ciekawo\u015bci zapyta\u0142y\u015bmy ile by kosztowa\u0142a ta w\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 bycia oprowadzonej przez takiego przyjemniaczka. 70,000 IDR. Nie zap\u0142aci\u0142y\u015bmy, posz\u0142y\u015bmy zwiedza\u0107 same, tym razem ignoruj\u0105c go ale przed odej\u015bciem nie mog\u0142am\u00a0si\u0119 powstrzyma\u0107 od komentarza. Powiedzia\u0142am \u017ce jestem zszokowana i zaskoczona, Balijczycy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za bardzo religijnych, \u015bwi\u0105tynia Besakih jest najwa\u017cniejsz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 na Bali, jak w tym \u015bwi\u0119tym dla siebie miejscu maj\u0105 czelno\u015b\u0107 i sumienie ok\u0142amywa\u0107 i naci\u0105ga\u0107 ludzi. Co\u015b odb\u0105kn\u0105\u0142 o pilnowaniu\u00a0tych \u015bwi\u0119tych miejsc przed niewiernymi, oboje jednak wiedzieli\u015bmy, \u017ce z wiar\u0105 to nie ma nic wsp\u00f3lnego i s\u0105 po prostu naci\u0105gaczami.\u00a0 Po tych wszystkich perturbacjach zosta\u0142o bardzo ma\u0142o czasu na zwiedzanie. Rzuci\u0142y\u015bmy okiem na \u015bwi\u0105tynie i ca\u0142kiem bez \u017calu pojechali\u015bmy dalej.\u00a0 Czas mieli\u015bmy nienajlepszy, wiedzia\u0142am ju\u017c \u017ce na ca\u0142\u0105 ceremoni\u0119 nie ma szans ale mia\u0142am nadziej\u0119 \u00a0chocia\u017c\u00a0na fragment. Podr\u00f3\u017c w drug\u0105 stron\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119\u0142a wi\u0119cej ni\u017c planowali\u015bmy, do wioski dotarli\u015bmy oko\u0142o 14, p\u00f3\u0142torej godziny po planowanym rozpocz\u0119ciu ceremonii. Cia\u0142o ju\u017c zosta\u0142o wyniesione ale nasz kierowca dowiedzia\u0142 si\u0119 gdzie b\u0119dzie spalone. Rzutem na ta\u015bm\u0119 zd\u0105\u017cyli\u015bmy. Balijczycy nie maj\u0105 nic przeciwko \u017ceby tury\u015bci uczestniczyli w ceremoniach ale na wszelki wypadek zapytali\u015bmy si\u0119 czy mo\u017cemy zosta\u0107. Dosta\u0142y\u015bmy pozwolenie zar\u00f3wno na obecno\u015b\u0107 jak i robienie zdj\u0119\u0107. Jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o ngaben. Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, jest to ceremonia kremacji zw\u0142ok oraz przeniesienia zmar\u0142ego w inne \u017cycie. Co ciekawe, nie zawsze kremuje si\u0119 „\u015bwie\u017ce” zw\u0142oki. Jest to bardzo kosztowne wydarzenie i czasami rodzina musi zbiera\u0107 na ni\u0105 kilka lat. W tym czasie zw\u0142oki s\u0105 zakopywane, a kiedy rodzina ju\u017c b\u0119dzie mia\u0142a fundusze, odkopywane i przygotowywane na ngaben. Dzie\u0144 ceremonii nie jest przypadkowy, Balijczycy zawsze konsultuj\u0105 si\u0119 z kap\u0142anem, kt\u00f3ry wyznacza odpowiedni dzie\u0144. W dzie\u0144 ceremonii, cia\u0142o zostaje z\u0142o\u017cone w trumnie, kt\u00f3ra z kolei zostaje z\u0142o\u017cona w specjalnym sarkofagu przypominaj\u0105cym bawo\u0142a (Lembu), lub \u015bwi\u0105tyni\u0119 (Wadah), i jest zrobiona z drewna i papieru. Tak przygotowane zw\u0142oki s\u0105 przenoszone na miejsce kremacji. Procesja idzie przez ca\u0142\u0105 wiosk\u0119, nie najprostsz\u0105 i najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105, klucz\u0105 mi\u0119dzy uliczkami \u017ceby zmyli\u0107 i zgubi\u0107 z\u0142e duchy.Ten etap niestety przegapi\u0142am, ale zd\u0105\u017cy\u0142am na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Jak dotar\u0142am zw\u0142oki jeszcze by\u0142y „ca\u0142e”, ca\u0142y czas trwa\u0142y przygotowania do podpalenia. Zasiad\u0142am z reszt\u0105 „publiczno\u015bci”, czyli mieszka\u0144cami wioski, rodzin\u0105 i znajomymi zmar\u0142ego i czeka\u0142am na punkt kulminacyjny. Jeszcze rodzina si\u0119 \u017cegna\u0142a, pojawi\u0142 si\u0119 kap\u0142an i „obs\u0142uga”. W\u0142o\u017cyli ogromny, metalowy pr\u0119t, kt\u00f3ry jak si\u0119 domy\u015bla\u0142am mia\u0142 zion\u0105\u0107 ogniem i pom\u00f3c w spaleniu. Po kilku minutach zacz\u0119\u0142o si\u0119. Podpalono zw\u0142oki, dziwne uczucie, jeszcze dziwniejsze kiedy dym ze zw\u0142ok zacz\u0105\u0142 na nas wia\u0107. Na nikim nie zrobi\u0142o to wra\u017cenia, dla Balijczyk\u00f3w to normalne. Po 20 minutach ludzie zacz\u0119li si\u0119 rozchodzi\u0107, zosta\u0142a tylko najbli\u017csza rodzina, ja ju\u017c te\u017c nie czeka\u0142am do ko\u0144ca, wystarczy\u0142o mi wra\u017ce\u0144. Ciekawa by\u0142am jednak co dalej, co robi\u0105 z tym co zosta\u0142o. M\u00f3j niezawodny kierowca wyja\u015bni\u0142 mi: ot\u00f3\u017c prochy s\u0105 zbierane do pude\u0142eczka, przewo\u017cone nad ocean. Tam je rozsypuj\u0105 i oddaj\u0105 naturze. Powiedzia\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kiedy\u015b u\u017cywano jedynie drewna i ceremonia trwa\u0142a bardzo d\u0142ugo, teraz si\u0119 wspomagaj\u0105 tymi metalowymi miotaczami ognia, kt\u00f3re bardzo przyspieszaj\u0105 proces.\u00a0 Zwie\u0144czeniem dnia by\u0142 wypad na targ w celu zakupu owoc\u00f3w.\u00a0W Azji zaskoczy\u0142y mnie ceny owoc\u00f3w, nie tylko w Indonezji, ale te\u017c wcze\u015bniej, w Malezji. S\u0105 dro\u017csze ni\u017c w Polsce! I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce wcale w smaku nie s\u0105 takie rewelacyjne. Co prawda to nie by\u0142 sezon na owoce ale mimo wszystko… Ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 nast\u0119pnego dnia, czuj\u0119 te\u017c lekki niepok\u00f3j. Jad\u0119 zwiedza\u0107 najmniej turystyczne miejsce na Bali!  \" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-02-15T16:57:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013233.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"563\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"808586pwpadmin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"808586pwpadmin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"808586pwpadmin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2\"},\"headline\":\"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben\",\"datePublished\":\"2016-02-15T16:57:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/\"},\"wordCount\":1773,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/04\\\/dsc013671-1.jpg\",\"keywords\":[\"kremacja\",\"Ngaben\",\"Pura Besakih\",\"Pura Lempuyang\"],\"articleSection\":[\"Indonezja\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/\",\"name\":\"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/04\\\/dsc013671-1.jpg\",\"datePublished\":\"2016-02-15T16:57:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/04\\\/dsc013671-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/04\\\/dsc013671-1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":563},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2\",\"name\":\"808586pwpadmin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"808586pwpadmin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/plantbasedadventures.co.uk\\\/en\\\/author\\\/808586pwpadmin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -","og_description":"14 stycznia\u00a0 Plan na 14 stycznia kilkukrotnie ulega\u0142 zmianie. Pierwotny plan zak\u0142ada\u0142 bardzo wczesn\u0105 pobudk\u0119 i wyjazd do \u015bwi\u0105tyni\u00a0Pura Lempuyang. Wyczyta\u0142am, \u017ce najlepiej przyjecha\u0107 tam ko\u0142o godziny 7 rano, poniewa\u017c do pokonania jest 1700 schod\u00f3w. W klimatyzowanym budynku nie jest to \u0142atwe zadanie, wi\u0119c teraz sobie wyobra\u017acie wspinanie si\u0119 w najwi\u0119kszym s\u0142o\u0144cu i potwornym upale. Ju\u017c zaliczy\u0142y\u015bmy kilka \u015bwi\u0105ty\u0144, kilka wa\u017cnych jeszcze przed nami, wi\u0119c zacz\u0119\u0142y\u015bmy my\u015ble\u0107 czy jest sens jecha\u0107 i do tej. Moje kolano nie jest w najlepszym stanie wi\u0119c spacer po tylu schodach mog\u0142abym odchorowa\u0107, poza tym na samo wej\u015bcie trzeba przeznaczy\u0107 oko\u0142o 3 godzin (wed\u0142ug jednego przewodnika nawet 5!) na zej\u015bcie oko\u0142o 2. Razem daje nam to p\u00f3\u0142 dnia. Nasz kierowca powiedzia\u0142 \u017ce nie stracimy za wiele je\u015bli j\u0105 opu\u015bcimy. Decyzja zapad\u0142a.\u00a0 Postanowi\u0142am jecha\u0107 do Pura\u00a0Besakih czyli Matki \u015awi\u0105ty\u0144, najwa\u017cniejszej \u015bwi\u0105tyni na Bali. Wyjechali\u015bmy po 9 i do pokonania mieli\u015bmy oko\u0142o 45 km, co na Bali przek\u0142ada si\u0119 na minimum 1,5 godziny jazdy.\u00a0Po oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny jazdy, przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez jedn\u0105 z wielu wsi zauwa\u017cy\u0142am tradycyjn\u0105 lektyk\u0119. Sygnalizowa\u0142o to Ngaben! Jest to ceremonia kremacji\u00a0kt\u00f3r\u0105\u00a0chcia\u0142am zobaczy\u0107 ale ich daty raczej nie s\u0105 podawane w informacji turystycznej. Oczywi\u015bcie chcia\u0142am zosta\u0107 i to zobaczy\u0107. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce ceremonia mia\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 o 12:30 a nie by\u0142o nawet 10. Po szybkim przedyskutowaniu z kierowc\u0105 ustalili\u015bmy \u017ce p\u0119dzimy do Besakih, tam szybko ogl\u0105damy co mamy ogl\u0105dn\u0105\u0107 i p\u0119dem wracamy. Planowane Trunyan Village musi poczeka\u0107 do nast\u0119pnego dnia.\u00a0 Ju\u017c w trakcie jazdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasz plan by\u0142 zbyt optymistyczny bo kawa\u0142ek drogi zosta\u0142 do przejechania, na w\u0105skich drogach si\u0119 za bardzo nie przyspieszy i ci\u0119\u017cko b\u0119dzie si\u0119 wyrobi\u0107. Ju\u017c prawie oswoi\u0142am si\u0119 z my\u015bl\u0105 \u017ce nie zobacz\u0119 Ngaben ale nasz kierowca by\u0142 zdeterminowany \u00a0\u017ceby klient by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy. Doda\u0142 gazu, zacz\u0119\u0142am si\u0119 cieszy\u0107 \u017ce mam pasy. To \u017cedo 12:30 nie obr\u00f3cimy by\u0142o ju\u017c pewne, ale kierowca powiedzia\u0142 \u017ce zd\u0105\u017cymy na sam\u0105 kremacj\u0119, przegapimy z cia\u0142em przez miasteczko.\u00a0 W sumie droga do Matki Besakih zaj\u0119\u0142a nam oko\u0142o 2 godziny, przynajmniej w samochodzie mia\u0142am czas sobie od\u015bwie\u017cy\u0107 informacje na temat \u015bwi\u0105tyni a raczej kompleksu \u015bwi\u0105tynnego. Sk\u0142ada si\u0119 z 22 pojedynczych \u015bwi\u0105ty\u0144,\u00a0kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 ju\u017c w XIV wieku i by\u0142y p\u00f3\u017aniej dobudowywane. Jej po\u0142o\u017cenie jest naprawd\u0119 malownicze, le\u017cy u st\u00f3p \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry (a raczej wulkanu) Agung, na wysoko\u015bci oko\u0142o 1000 m n.p.m. W 1963 by\u0142a erupcja tego wulkanu, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 wiele istniej i dokona\u0142 wielu zniszcze\u0144, ale praktycznie nie uszkodzi\u0142 Matki Besakih. To utwierdzi\u0142o Balijczyk\u00f3w w przekonaniu, \u017ce jest to miejsce \u015bwi\u0119te i dlatego zosta\u0142o oszcz\u0119dzone przez wulkan.\u00a0 Mimo swojego pi\u0119kna i wyj\u0105tkowo\u015bci, nie jest to miejsce specjalnie oblegane przez turyst\u00f3w, mo\u017ce dlatego \u017ce strasznie tam oszukuj\u0105 i nie jest to miejsce przyjazne dla obcych. Znalaz\u0142am tak\u0105 informacj\u0119 w przewodniku wi\u0119c od samego wyj\u015bcia z samochodu by\u0142am super ostro\u017cna. Jak si\u0119 zaraz mia\u0142o okaza\u0107, bardzo s\u0142usznie.\u00a0 Pierwszym etapem by\u0142 zakup bilet\u00f3w, prosta sprawa, tutaj nie spodziewa\u0142am si\u0119 niespodzianek, a jednak, jaki\u015b ma\u0142o sympatyczny pan kaza\u0142 nam najpierw wpisa\u0107 si\u0119 do ksi\u0119gi, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz imienia i kraju by\u0142o miejsce na „datek” kt\u00f3ry bardzo chcieli wyegzekwowa\u0107. Kilka minut zaj\u0119\u0142o mi wyk\u0142\u00f3cenie si\u0119, \u017ce ja chc\u0119 kupi\u0107 bilet i kropka. Pom\u00f3g\u0142 nam nasz kierowca, kt\u00f3ry og\u00f3lnie nie chcia\u0142 si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w takie sytuacje. Rozumiem go, ja wyjad\u0119, on zostanie i b\u0119dzie jeszcze wozi\u0142 innych klient\u00f3w w to miejsce wi\u0119c nie chce nieprzyjemno\u015bci. Lewo dosta\u0142am bilet, znowu chcieli mnie naci\u0105gn\u0105\u0107. Pan powiedzia\u0142, \u017ce mimo d\u0142ugiej sp\u00f3dnicy musz\u0119 mie\u0107 sarong kt\u00f3ry mi zaraz zawi\u0105\u017ce. Ok, w\u0142a\u015bnie kupi\u0142am bilet, we wszystkich poprzednich \u015bwi\u0105tyniach sarong by\u0142 wypo\u017cyczany za darmo. Pan mi zawi\u0105za\u0142, ju\u017c zacz\u0119\u0142am odchodzi\u0107 jak zacz\u0105\u0142 za mn\u0105 wo\u0142a\u0107, one dolar. \u015aci\u0105gn\u0119\u0142am sarong i prawie nim w niego cisn\u0119\u0142am, bardzo nie lubi\u0119 jak si\u0119 mnie pr\u00f3buje naci\u0105gn\u0105\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie, \u017ce sarongu nawet nie potrzebuj\u0119!\u00a0 No nic, mia\u0142am chwil\u0119 \u017ceby och\u0142on\u0105\u0107, od parkingu trzeba i\u015b\u0107 kawa\u0142ek pod g\u00f3r\u0119, ca\u0142kiem spory kawa\u0142ek, zw\u0142aszcza jak si\u0119 komu\u015b spieszy. Je\u017cd\u017c\u0105 skutery kt\u00f3re proponuj\u0105 podw\u00f3zk\u0119, odp\u0142atnie oczywi\u015bcie, ale wola\u0142am ju\u017c si\u0119 przej\u015b\u0107 ni\u017c znowu u\u017cera\u0107 z naci\u0105gaczami.\u00a0 Przy kolejnym wej\u015bciu przywita\u0142 nas ca\u0142kiem mi\u0142y pan, kt\u00f3ry poprosi\u0142 o bilety. Pokaza\u0142y\u015bmy mu a on zamiast nam je odda\u0107 zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 o konieczno\u015bci posiadania przewodnika, \u017ce mo\u017ce nas oprowadzi\u0107 itp. Wtedy si\u0119 zorientowa\u0142y\u015bmy, \u017ce ten pan wcale tam \u00a0nie pracuje i wcale nie sprawdza bilet\u00f3w. Kolejny skok ci\u015bnienia, ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce tego dnia b\u0119dzie ich wiele.\u00a0 Posz\u0142y\u015bmy dalej, po dotarciu pod \u015bwi\u0105tynie, znowu podesz\u0142y do nas s\u0119py,\u00a0pr\u00f3buj\u0105c wm\u00f3wi\u0107, \u017ce potrzebujemy przewodnika. Pokazali nam napis, \u017ce wst\u0119p jest tylko dla wyznawc\u00f3w hinduizmu. O tym te\u017c czyta\u0142am, faktycznie napis jest, faktycznie nie do ka\u017cdej \u015bwi\u0105tyni mo\u017cna wej\u015b\u0107, i to oczywi\u015bcie respektowa\u0142y\u015bmy, ale na terenie kompleksu mia\u0142y\u015bmy prawo przebywa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie doceni\u0142am przeciwnika. Podszed\u0142 do nas kolejny kole\u015b, tym razem bardzo sympatyczny, powiedzia\u0142, \u017ce tak, mo\u017cemy si\u0119 porusza\u0107 po terenie \u00a0\u015bwi\u0105tyni, tylko nie wsz\u0119dzie, wskaza\u0142 drog\u0119 gdzie mamy i\u015b\u0107. Podzi\u0119kowa\u0142y\u015bmy i zacz\u0119\u0142y\u015bmy zmierza\u0107 w tym kierunku, po czym ten sam kole\u015b nas zawo\u0142a\u0142, \u017ce tam nie mo\u017cemy, \u017ce musimy i\u015b\u0107 naoko\u0142o, zacz\u0119\u0142y\u015bmy wi\u0119c i\u015b\u0107 inn\u0105 drog\u0105 a on znowu nas wo\u0142a, \u017ce \u017ale idziemy. Powt\u00f3rzy\u0142o si\u0119 do kilka razy, dop\u00f3ki nie uzmys\u0142owi\u0142y\u015bmy sobie, \u017ce kole\u015b nas celowo wprowadza w b\u0142\u0105d, i chce \u017ceby\u015bmy poczu\u0142y si\u0119 zagubione i potrzebuj\u0105ce przewodnika! Prawie si\u0119 uda\u0142o, z ciekawo\u015bci zapyta\u0142y\u015bmy ile by kosztowa\u0142a ta w\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 bycia oprowadzonej przez takiego przyjemniaczka. 70,000 IDR. Nie zap\u0142aci\u0142y\u015bmy, posz\u0142y\u015bmy zwiedza\u0107 same, tym razem ignoruj\u0105c go ale przed odej\u015bciem nie mog\u0142am\u00a0si\u0119 powstrzyma\u0107 od komentarza. Powiedzia\u0142am \u017ce jestem zszokowana i zaskoczona, Balijczycy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za bardzo religijnych, \u015bwi\u0105tynia Besakih jest najwa\u017cniejsz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 na Bali, jak w tym \u015bwi\u0119tym dla siebie miejscu maj\u0105 czelno\u015b\u0107 i sumienie ok\u0142amywa\u0107 i naci\u0105ga\u0107 ludzi. Co\u015b odb\u0105kn\u0105\u0142 o pilnowaniu\u00a0tych \u015bwi\u0119tych miejsc przed niewiernymi, oboje jednak wiedzieli\u015bmy, \u017ce z wiar\u0105 to nie ma nic wsp\u00f3lnego i s\u0105 po prostu naci\u0105gaczami.\u00a0 Po tych wszystkich perturbacjach zosta\u0142o bardzo ma\u0142o czasu na zwiedzanie. Rzuci\u0142y\u015bmy okiem na \u015bwi\u0105tynie i ca\u0142kiem bez \u017calu pojechali\u015bmy dalej.\u00a0 Czas mieli\u015bmy nienajlepszy, wiedzia\u0142am ju\u017c \u017ce na ca\u0142\u0105 ceremoni\u0119 nie ma szans ale mia\u0142am nadziej\u0119 \u00a0chocia\u017c\u00a0na fragment. Podr\u00f3\u017c w drug\u0105 stron\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119\u0142a wi\u0119cej ni\u017c planowali\u015bmy, do wioski dotarli\u015bmy oko\u0142o 14, p\u00f3\u0142torej godziny po planowanym rozpocz\u0119ciu ceremonii. Cia\u0142o ju\u017c zosta\u0142o wyniesione ale nasz kierowca dowiedzia\u0142 si\u0119 gdzie b\u0119dzie spalone. Rzutem na ta\u015bm\u0119 zd\u0105\u017cyli\u015bmy. Balijczycy nie maj\u0105 nic przeciwko \u017ceby tury\u015bci uczestniczyli w ceremoniach ale na wszelki wypadek zapytali\u015bmy si\u0119 czy mo\u017cemy zosta\u0107. Dosta\u0142y\u015bmy pozwolenie zar\u00f3wno na obecno\u015b\u0107 jak i robienie zdj\u0119\u0107. Jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o ngaben. Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, jest to ceremonia kremacji zw\u0142ok oraz przeniesienia zmar\u0142ego w inne \u017cycie. Co ciekawe, nie zawsze kremuje si\u0119 „\u015bwie\u017ce” zw\u0142oki. Jest to bardzo kosztowne wydarzenie i czasami rodzina musi zbiera\u0107 na ni\u0105 kilka lat. W tym czasie zw\u0142oki s\u0105 zakopywane, a kiedy rodzina ju\u017c b\u0119dzie mia\u0142a fundusze, odkopywane i przygotowywane na ngaben. Dzie\u0144 ceremonii nie jest przypadkowy, Balijczycy zawsze konsultuj\u0105 si\u0119 z kap\u0142anem, kt\u00f3ry wyznacza odpowiedni dzie\u0144. W dzie\u0144 ceremonii, cia\u0142o zostaje z\u0142o\u017cone w trumnie, kt\u00f3ra z kolei zostaje z\u0142o\u017cona w specjalnym sarkofagu przypominaj\u0105cym bawo\u0142a (Lembu), lub \u015bwi\u0105tyni\u0119 (Wadah), i jest zrobiona z drewna i papieru. Tak przygotowane zw\u0142oki s\u0105 przenoszone na miejsce kremacji. Procesja idzie przez ca\u0142\u0105 wiosk\u0119, nie najprostsz\u0105 i najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105, klucz\u0105 mi\u0119dzy uliczkami \u017ceby zmyli\u0107 i zgubi\u0107 z\u0142e duchy.Ten etap niestety przegapi\u0142am, ale zd\u0105\u017cy\u0142am na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Jak dotar\u0142am zw\u0142oki jeszcze by\u0142y „ca\u0142e”, ca\u0142y czas trwa\u0142y przygotowania do podpalenia. Zasiad\u0142am z reszt\u0105 „publiczno\u015bci”, czyli mieszka\u0144cami wioski, rodzin\u0105 i znajomymi zmar\u0142ego i czeka\u0142am na punkt kulminacyjny. Jeszcze rodzina si\u0119 \u017cegna\u0142a, pojawi\u0142 si\u0119 kap\u0142an i „obs\u0142uga”. W\u0142o\u017cyli ogromny, metalowy pr\u0119t, kt\u00f3ry jak si\u0119 domy\u015bla\u0142am mia\u0142 zion\u0105\u0107 ogniem i pom\u00f3c w spaleniu. Po kilku minutach zacz\u0119\u0142o si\u0119. Podpalono zw\u0142oki, dziwne uczucie, jeszcze dziwniejsze kiedy dym ze zw\u0142ok zacz\u0105\u0142 na nas wia\u0107. Na nikim nie zrobi\u0142o to wra\u017cenia, dla Balijczyk\u00f3w to normalne. Po 20 minutach ludzie zacz\u0119li si\u0119 rozchodzi\u0107, zosta\u0142a tylko najbli\u017csza rodzina, ja ju\u017c te\u017c nie czeka\u0142am do ko\u0144ca, wystarczy\u0142o mi wra\u017ce\u0144. Ciekawa by\u0142am jednak co dalej, co robi\u0105 z tym co zosta\u0142o. M\u00f3j niezawodny kierowca wyja\u015bni\u0142 mi: ot\u00f3\u017c prochy s\u0105 zbierane do pude\u0142eczka, przewo\u017cone nad ocean. Tam je rozsypuj\u0105 i oddaj\u0105 naturze. Powiedzia\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kiedy\u015b u\u017cywano jedynie drewna i ceremonia trwa\u0142a bardzo d\u0142ugo, teraz si\u0119 wspomagaj\u0105 tymi metalowymi miotaczami ognia, kt\u00f3re bardzo przyspieszaj\u0105 proces.\u00a0 Zwie\u0144czeniem dnia by\u0142 wypad na targ w celu zakupu owoc\u00f3w.\u00a0W Azji zaskoczy\u0142y mnie ceny owoc\u00f3w, nie tylko w Indonezji, ale te\u017c wcze\u015bniej, w Malezji. S\u0105 dro\u017csze ni\u017c w Polsce! I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce wcale w smaku nie s\u0105 takie rewelacyjne. Co prawda to nie by\u0142 sezon na owoce ale mimo wszystko… Ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 nast\u0119pnego dnia, czuj\u0119 te\u017c lekki niepok\u00f3j. Jad\u0119 zwiedza\u0107 najmniej turystyczne miejsce na Bali!  ","og_url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/","article_published_time":"2016-02-15T16:57:23+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":563,"url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013233.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"808586pwpadmin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"808586pwpadmin","Estimated reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/"},"author":{"name":"808586pwpadmin","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/#\/schema\/person\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2"},"headline":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben","datePublished":"2016-02-15T16:57:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/"},"wordCount":1773,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013671-1.jpg","keywords":["kremacja","Ngaben","Pura Besakih","Pura Lempuyang"],"articleSection":["Indonezja"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/","url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/","name":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013671-1.jpg","datePublished":"2016-02-15T16:57:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/#\/schema\/person\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#primaryimage","url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013671-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013671-1.jpg","width":1000,"height":563},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/#website","url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/#\/schema\/person\/39e74d267ec2ef22e263b86a2f5a5cd2","name":"808586pwpadmin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d1d4de49a37090dcc9f5a1e0939ad86b83003d8de67f5650cdac4e5c65a487f?s=96&d=mm&r=g","caption":"808586pwpadmin"},"sameAs":["https:\/\/plantbasedadventures.co.uk"],"url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/author\/808586pwpadmin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}