{"version":"1.0","provider_name":"","provider_url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en","author_name":"808586pwpadmin","author_url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/author\/808586pwpadmin\/","title":"Matka Besakih i nieplanowany Ngaben -","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"Y1ajc1ouVZ\"><a href=\"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/\">Besakih&#039;s mother and the unplanned Ngaben<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/en\/matka-besakih-i-nieplanowany-ngaben\/embed\/#?secret=Y1ajc1ouVZ\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8220;Matka Besakih i nieplanowany Ngaben&#8221; &#8212; \" data-secret=\"Y1ajc1ouVZ\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>","thumbnail_url":"https:\/\/plantbasedadventures.co.uk\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/dsc013233.jpg","thumbnail_width":1000,"thumbnail_height":563,"description":"14 stycznia\u00a0 Plan na 14 stycznia kilkukrotnie ulega\u0142 zmianie. Pierwotny plan zak\u0142ada\u0142 bardzo wczesn\u0105 pobudk\u0119 i wyjazd do \u015bwi\u0105tyni\u00a0Pura Lempuyang. Wyczyta\u0142am, \u017ce najlepiej przyjecha\u0107 tam ko\u0142o godziny 7 rano, poniewa\u017c do pokonania jest 1700 schod\u00f3w. W klimatyzowanym budynku nie jest to \u0142atwe zadanie, wi\u0119c teraz sobie wyobra\u017acie wspinanie si\u0119 w najwi\u0119kszym s\u0142o\u0144cu i potwornym upale. Ju\u017c zaliczy\u0142y\u015bmy kilka \u015bwi\u0105ty\u0144, kilka wa\u017cnych jeszcze przed nami, wi\u0119c zacz\u0119\u0142y\u015bmy my\u015ble\u0107 czy jest sens jecha\u0107 i do tej. Moje kolano nie jest w najlepszym stanie wi\u0119c spacer po tylu schodach mog\u0142abym odchorowa\u0107, poza tym na samo wej\u015bcie trzeba przeznaczy\u0107 oko\u0142o 3 godzin (wed\u0142ug jednego przewodnika nawet 5!) na zej\u015bcie oko\u0142o 2. Razem daje nam to p\u00f3\u0142 dnia. Nasz kierowca powiedzia\u0142 \u017ce nie stracimy za wiele je\u015bli j\u0105 opu\u015bcimy. Decyzja zapad\u0142a.\u00a0 Postanowi\u0142am jecha\u0107 do Pura\u00a0Besakih czyli Matki \u015awi\u0105ty\u0144, najwa\u017cniejszej \u015bwi\u0105tyni na Bali. Wyjechali\u015bmy po 9 i do pokonania mieli\u015bmy oko\u0142o 45 km, co na Bali przek\u0142ada si\u0119 na minimum 1,5 godziny jazdy.\u00a0Po oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny jazdy, przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez jedn\u0105 z wielu wsi zauwa\u017cy\u0142am tradycyjn\u0105 lektyk\u0119. Sygnalizowa\u0142o to Ngaben! Jest to ceremonia kremacji\u00a0kt\u00f3r\u0105\u00a0chcia\u0142am zobaczy\u0107 ale ich daty raczej nie s\u0105 podawane w informacji turystycznej. Oczywi\u015bcie chcia\u0142am zosta\u0107 i to zobaczy\u0107. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce ceremonia mia\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 o 12:30 a nie by\u0142o nawet 10. Po szybkim przedyskutowaniu z kierowc\u0105 ustalili\u015bmy \u017ce p\u0119dzimy do Besakih, tam szybko ogl\u0105damy co mamy ogl\u0105dn\u0105\u0107 i p\u0119dem wracamy. Planowane Trunyan Village musi poczeka\u0107 do nast\u0119pnego dnia.\u00a0 Ju\u017c w trakcie jazdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasz plan by\u0142 zbyt optymistyczny bo kawa\u0142ek drogi zosta\u0142 do przejechania, na w\u0105skich drogach si\u0119 za bardzo nie przyspieszy i ci\u0119\u017cko b\u0119dzie si\u0119 wyrobi\u0107. Ju\u017c prawie oswoi\u0142am si\u0119 z my\u015bl\u0105 \u017ce nie zobacz\u0119 Ngaben ale nasz kierowca by\u0142 zdeterminowany \u00a0\u017ceby klient by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy. Doda\u0142 gazu, zacz\u0119\u0142am si\u0119 cieszy\u0107 \u017ce mam pasy. To \u017cedo 12:30 nie obr\u00f3cimy by\u0142o ju\u017c pewne, ale kierowca powiedzia\u0142 \u017ce zd\u0105\u017cymy na sam\u0105 kremacj\u0119, przegapimy z cia\u0142em przez miasteczko.\u00a0 W sumie droga do Matki Besakih zaj\u0119\u0142a nam oko\u0142o 2 godziny, przynajmniej w samochodzie mia\u0142am czas sobie od\u015bwie\u017cy\u0107 informacje na temat \u015bwi\u0105tyni a raczej kompleksu \u015bwi\u0105tynnego. Sk\u0142ada si\u0119 z 22 pojedynczych \u015bwi\u0105ty\u0144,\u00a0kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 ju\u017c w XIV wieku i by\u0142y p\u00f3\u017aniej dobudowywane. Jej po\u0142o\u017cenie jest naprawd\u0119 malownicze, le\u017cy u st\u00f3p \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry (a raczej wulkanu) Agung, na wysoko\u015bci oko\u0142o 1000 m n.p.m. W 1963 by\u0142a erupcja tego wulkanu, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 wiele istniej i dokona\u0142 wielu zniszcze\u0144, ale praktycznie nie uszkodzi\u0142 Matki Besakih. To utwierdzi\u0142o Balijczyk\u00f3w w przekonaniu, \u017ce jest to miejsce \u015bwi\u0119te i dlatego zosta\u0142o oszcz\u0119dzone przez wulkan.\u00a0 Mimo swojego pi\u0119kna i wyj\u0105tkowo\u015bci, nie jest to miejsce specjalnie oblegane przez turyst\u00f3w, mo\u017ce dlatego \u017ce strasznie tam oszukuj\u0105 i nie jest to miejsce przyjazne dla obcych. Znalaz\u0142am tak\u0105 informacj\u0119 w przewodniku wi\u0119c od samego wyj\u015bcia z samochodu by\u0142am super ostro\u017cna. Jak si\u0119 zaraz mia\u0142o okaza\u0107, bardzo s\u0142usznie.\u00a0 Pierwszym etapem by\u0142 zakup bilet\u00f3w, prosta sprawa, tutaj nie spodziewa\u0142am si\u0119 niespodzianek, a jednak, jaki\u015b ma\u0142o sympatyczny pan kaza\u0142 nam najpierw wpisa\u0107 si\u0119 do ksi\u0119gi, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz imienia i kraju by\u0142o miejsce na &#8222;datek&#8221; kt\u00f3ry bardzo chcieli wyegzekwowa\u0107. Kilka minut zaj\u0119\u0142o mi wyk\u0142\u00f3cenie si\u0119, \u017ce ja chc\u0119 kupi\u0107 bilet i kropka. Pom\u00f3g\u0142 nam nasz kierowca, kt\u00f3ry og\u00f3lnie nie chcia\u0142 si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w takie sytuacje. Rozumiem go, ja wyjad\u0119, on zostanie i b\u0119dzie jeszcze wozi\u0142 innych klient\u00f3w w to miejsce wi\u0119c nie chce nieprzyjemno\u015bci. Lewo dosta\u0142am bilet, znowu chcieli mnie naci\u0105gn\u0105\u0107. Pan powiedzia\u0142, \u017ce mimo d\u0142ugiej sp\u00f3dnicy musz\u0119 mie\u0107 sarong kt\u00f3ry mi zaraz zawi\u0105\u017ce. Ok, w\u0142a\u015bnie kupi\u0142am bilet, we wszystkich poprzednich \u015bwi\u0105tyniach sarong by\u0142 wypo\u017cyczany za darmo. Pan mi zawi\u0105za\u0142, ju\u017c zacz\u0119\u0142am odchodzi\u0107 jak zacz\u0105\u0142 za mn\u0105 wo\u0142a\u0107, one dolar. \u015aci\u0105gn\u0119\u0142am sarong i prawie nim w niego cisn\u0119\u0142am, bardzo nie lubi\u0119 jak si\u0119 mnie pr\u00f3buje naci\u0105gn\u0105\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie, \u017ce sarongu nawet nie potrzebuj\u0119!\u00a0 No nic, mia\u0142am chwil\u0119 \u017ceby och\u0142on\u0105\u0107, od parkingu trzeba i\u015b\u0107 kawa\u0142ek pod g\u00f3r\u0119, ca\u0142kiem spory kawa\u0142ek, zw\u0142aszcza jak si\u0119 komu\u015b spieszy. Je\u017cd\u017c\u0105 skutery kt\u00f3re proponuj\u0105 podw\u00f3zk\u0119, odp\u0142atnie oczywi\u015bcie, ale wola\u0142am ju\u017c si\u0119 przej\u015b\u0107 ni\u017c znowu u\u017cera\u0107 z naci\u0105gaczami.\u00a0 Przy kolejnym wej\u015bciu przywita\u0142 nas ca\u0142kiem mi\u0142y pan, kt\u00f3ry poprosi\u0142 o bilety. Pokaza\u0142y\u015bmy mu a on zamiast nam je odda\u0107 zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 o konieczno\u015bci posiadania przewodnika, \u017ce mo\u017ce nas oprowadzi\u0107 itp. Wtedy si\u0119 zorientowa\u0142y\u015bmy, \u017ce ten pan wcale tam \u00a0nie pracuje i wcale nie sprawdza bilet\u00f3w. Kolejny skok ci\u015bnienia, ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce tego dnia b\u0119dzie ich wiele.\u00a0 Posz\u0142y\u015bmy dalej, po dotarciu pod \u015bwi\u0105tynie, znowu podesz\u0142y do nas s\u0119py,\u00a0pr\u00f3buj\u0105c wm\u00f3wi\u0107, \u017ce potrzebujemy przewodnika. Pokazali nam napis, \u017ce wst\u0119p jest tylko dla wyznawc\u00f3w hinduizmu. O tym te\u017c czyta\u0142am, faktycznie napis jest, faktycznie nie do ka\u017cdej \u015bwi\u0105tyni mo\u017cna wej\u015b\u0107, i to oczywi\u015bcie respektowa\u0142y\u015bmy, ale na terenie kompleksu mia\u0142y\u015bmy prawo przebywa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie doceni\u0142am przeciwnika. Podszed\u0142 do nas kolejny kole\u015b, tym razem bardzo sympatyczny, powiedzia\u0142, \u017ce tak, mo\u017cemy si\u0119 porusza\u0107 po terenie \u00a0\u015bwi\u0105tyni, tylko nie wsz\u0119dzie, wskaza\u0142 drog\u0119 gdzie mamy i\u015b\u0107. Podzi\u0119kowa\u0142y\u015bmy i zacz\u0119\u0142y\u015bmy zmierza\u0107 w tym kierunku, po czym ten sam kole\u015b nas zawo\u0142a\u0142, \u017ce tam nie mo\u017cemy, \u017ce musimy i\u015b\u0107 naoko\u0142o, zacz\u0119\u0142y\u015bmy wi\u0119c i\u015b\u0107 inn\u0105 drog\u0105 a on znowu nas wo\u0142a, \u017ce \u017ale idziemy. Powt\u00f3rzy\u0142o si\u0119 do kilka razy, dop\u00f3ki nie uzmys\u0142owi\u0142y\u015bmy sobie, \u017ce kole\u015b nas celowo wprowadza w b\u0142\u0105d, i chce \u017ceby\u015bmy poczu\u0142y si\u0119 zagubione i potrzebuj\u0105ce przewodnika! Prawie si\u0119 uda\u0142o, z ciekawo\u015bci zapyta\u0142y\u015bmy ile by kosztowa\u0142a ta w\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 bycia oprowadzonej przez takiego przyjemniaczka. 70,000 IDR. Nie zap\u0142aci\u0142y\u015bmy, posz\u0142y\u015bmy zwiedza\u0107 same, tym razem ignoruj\u0105c go ale przed odej\u015bciem nie mog\u0142am\u00a0si\u0119 powstrzyma\u0107 od komentarza. Powiedzia\u0142am \u017ce jestem zszokowana i zaskoczona, Balijczycy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za bardzo religijnych, \u015bwi\u0105tynia Besakih jest najwa\u017cniejsz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 na Bali, jak w tym \u015bwi\u0119tym dla siebie miejscu maj\u0105 czelno\u015b\u0107 i sumienie ok\u0142amywa\u0107 i naci\u0105ga\u0107 ludzi. Co\u015b odb\u0105kn\u0105\u0142 o pilnowaniu\u00a0tych \u015bwi\u0119tych miejsc przed niewiernymi, oboje jednak wiedzieli\u015bmy, \u017ce z wiar\u0105 to nie ma nic wsp\u00f3lnego i s\u0105 po prostu naci\u0105gaczami.\u00a0 Po tych wszystkich perturbacjach zosta\u0142o bardzo ma\u0142o czasu na zwiedzanie. Rzuci\u0142y\u015bmy okiem na \u015bwi\u0105tynie i ca\u0142kiem bez \u017calu pojechali\u015bmy dalej.\u00a0 Czas mieli\u015bmy nienajlepszy, wiedzia\u0142am ju\u017c \u017ce na ca\u0142\u0105 ceremoni\u0119 nie ma szans ale mia\u0142am nadziej\u0119 \u00a0chocia\u017c\u00a0na fragment. Podr\u00f3\u017c w drug\u0105 stron\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119\u0142a wi\u0119cej ni\u017c planowali\u015bmy, do wioski dotarli\u015bmy oko\u0142o 14, p\u00f3\u0142torej godziny po planowanym rozpocz\u0119ciu ceremonii. Cia\u0142o ju\u017c zosta\u0142o wyniesione ale nasz kierowca dowiedzia\u0142 si\u0119 gdzie b\u0119dzie spalone. Rzutem na ta\u015bm\u0119 zd\u0105\u017cyli\u015bmy. Balijczycy nie maj\u0105 nic przeciwko \u017ceby tury\u015bci uczestniczyli w ceremoniach ale na wszelki wypadek zapytali\u015bmy si\u0119 czy mo\u017cemy zosta\u0107. Dosta\u0142y\u015bmy pozwolenie zar\u00f3wno na obecno\u015b\u0107 jak i robienie zdj\u0119\u0107. Jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o ngaben. Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, jest to ceremonia kremacji zw\u0142ok oraz przeniesienia zmar\u0142ego w inne \u017cycie. Co ciekawe, nie zawsze kremuje si\u0119 &#8222;\u015bwie\u017ce&#8221; zw\u0142oki. Jest to bardzo kosztowne wydarzenie i czasami rodzina musi zbiera\u0107 na ni\u0105 kilka lat. W tym czasie zw\u0142oki s\u0105 zakopywane, a kiedy rodzina ju\u017c b\u0119dzie mia\u0142a fundusze, odkopywane i przygotowywane na ngaben. Dzie\u0144 ceremonii nie jest przypadkowy, Balijczycy zawsze konsultuj\u0105 si\u0119 z kap\u0142anem, kt\u00f3ry wyznacza odpowiedni dzie\u0144. W dzie\u0144 ceremonii, cia\u0142o zostaje z\u0142o\u017cone w trumnie, kt\u00f3ra z kolei zostaje z\u0142o\u017cona w specjalnym sarkofagu przypominaj\u0105cym bawo\u0142a (Lembu), lub \u015bwi\u0105tyni\u0119 (Wadah), i jest zrobiona z drewna i papieru. Tak przygotowane zw\u0142oki s\u0105 przenoszone na miejsce kremacji. Procesja idzie przez ca\u0142\u0105 wiosk\u0119, nie najprostsz\u0105 i najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105, klucz\u0105 mi\u0119dzy uliczkami \u017ceby zmyli\u0107 i zgubi\u0107 z\u0142e duchy.Ten etap niestety przegapi\u0142am, ale zd\u0105\u017cy\u0142am na kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Jak dotar\u0142am zw\u0142oki jeszcze by\u0142y &#8222;ca\u0142e&#8221;, ca\u0142y czas trwa\u0142y przygotowania do podpalenia. Zasiad\u0142am z reszt\u0105 &#8222;publiczno\u015bci&#8221;, czyli mieszka\u0144cami wioski, rodzin\u0105 i znajomymi zmar\u0142ego i czeka\u0142am na punkt kulminacyjny. Jeszcze rodzina si\u0119 \u017cegna\u0142a, pojawi\u0142 si\u0119 kap\u0142an i &#8222;obs\u0142uga&#8221;. W\u0142o\u017cyli ogromny, metalowy pr\u0119t, kt\u00f3ry jak si\u0119 domy\u015bla\u0142am mia\u0142 zion\u0105\u0107 ogniem i pom\u00f3c w spaleniu. Po kilku minutach zacz\u0119\u0142o si\u0119. Podpalono zw\u0142oki, dziwne uczucie, jeszcze dziwniejsze kiedy dym ze zw\u0142ok zacz\u0105\u0142 na nas wia\u0107. Na nikim nie zrobi\u0142o to wra\u017cenia, dla Balijczyk\u00f3w to normalne. Po 20 minutach ludzie zacz\u0119li si\u0119 rozchodzi\u0107, zosta\u0142a tylko najbli\u017csza rodzina, ja ju\u017c te\u017c nie czeka\u0142am do ko\u0144ca, wystarczy\u0142o mi wra\u017ce\u0144. Ciekawa by\u0142am jednak co dalej, co robi\u0105 z tym co zosta\u0142o. M\u00f3j niezawodny kierowca wyja\u015bni\u0142 mi: ot\u00f3\u017c prochy s\u0105 zbierane do pude\u0142eczka, przewo\u017cone nad ocean. Tam je rozsypuj\u0105 i oddaj\u0105 naturze. Powiedzia\u0142 mi r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kiedy\u015b u\u017cywano jedynie drewna i ceremonia trwa\u0142a bardzo d\u0142ugo, teraz si\u0119 wspomagaj\u0105 tymi metalowymi miotaczami ognia, kt\u00f3re bardzo przyspieszaj\u0105 proces.\u00a0 Zwie\u0144czeniem dnia by\u0142 wypad na targ w celu zakupu owoc\u00f3w.\u00a0W Azji zaskoczy\u0142y mnie ceny owoc\u00f3w, nie tylko w Indonezji, ale te\u017c wcze\u015bniej, w Malezji. S\u0105 dro\u017csze ni\u017c w Polsce! I musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce wcale w smaku nie s\u0105 takie rewelacyjne. Co prawda to nie by\u0142 sezon na owoce ale mimo wszystko&#8230; Ju\u017c nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 nast\u0119pnego dnia, czuj\u0119 te\u017c lekki niepok\u00f3j. Jad\u0119 zwiedza\u0107 najmniej turystyczne miejsce na Bali! &nbsp;"}